Trochę o demografii
Starzejące się społeczeństwo jest obecnie problemem uniwersalnym, z którym zmaga się większość społeczeństw. Tajwan nie należy w tej sytuacji do wyjątków. Na wyspie współczynnik dzietności systematycznie spada, a długość życia wzrasta, tempo zmian jest jednak wyjątkowo wysokie. W okresie między 1951 a 2021 liczba dzieci urodzonych na kobietę spadła z 7 do 0,975, natomiast proporcja osób powyżej 65. Roku życia w społeczeństwie wzrosła z 2,5% do 17,5%. W 2025 roku Tajwan ma dołączyć do Japonii w gronie „bardzo starego społeczeństwa”.
Życie seniorów
W takiej sytuacji zasadne staje się pytanie – jak wygląda życie tak wielu starszych osób? Czy Tajwan jest dobrym miejscem do starzenia się z godnością? Można stwierdzić, że Tajwan jest jednym z najlepszych krajów do życia dla starszego pokolenia z powodów: wspólnotowości, filozofii zdrowia i sprzyjających warunków naturalnych.
Seniorzy są dużo bardziej zauważalni w przestrzeni publicznej na Tajwanie niż osoby starsze na Zachodzie. Widać ich na targach nocnych, w górach, w sklepach, parkach czy tradycyjnych herbaciarniach. Fenomen ten szczególnie rzuca się w oczy, ponieważ zazwyczaj osoby starsze gromadzą się w zorganizowane grupy, tworząc małe społeczności. Pod tym pojęciem, rozumiem grupy różnego rodzaju zainteresowań lub organizacji prospołecznych.
Działanie w grupie
Na Tajwanie nie sposób nie dostrzec fenomenu zrzeszania się ludzi, nie tylko starszych. Z uwagi na dysponowanie większą ilością wolnego czasu, to jednak seniorzy najczęściej przynależą do różnego rodzaju organizacji i społeczności, z których większość działa na zasadnie wolontariatu. Będą zatem członkami organizacji religijnych (najczęściej buddyjskich) odpowiedzialnymi po prostu za utrzymanie porządku w świątyni lub za komunikację między bóstwem a wierzącymi, wolontariuszami w parkach narodowych (Yangminshan w Tajpej), którzy dbają o lokalne bizony, czy członkami stowarzyszeń, które zbierają osoby o takich samych zainteresowaniach (np. klub miłośników qipao – tradycyjnej sukienki; grupa tańca tradycyjnego). W wyniku wspólnej realizacji celów, między członkami organizacji wytwarzają się niesamowite więzi. Ponadto, przynależność do grupy społecznej jest odpowiedzią na problem wyobcowania i osamotnienia najstarszego pokolenia. Dzięki zaangażowaniu w lokalną działalność u podstaw, seniorzy spędzają aktywnie czas, aktywnie tworząc wartość dodaną dla społeczeństwa.
Seniorzy lubią sport
Poziom aktywności fizycznej osób starszych na Tajwanie mógłby zawstydzić nie jednego millenialsa na Zachodzie. Zagubieni w pędzie dnia codziennego, młodzi dorośli na Zachodzie nie mają czasu na sport. Filozofia Tajwańczyków wyróżnia się w zestawieniu z nimi. Niezależnie od wieku spotykają się oni w grupach, aby kultywować ducha sportu. Znana w Chinach kontynentalnych praktyka „tańczących cioć” na skwerach publicznych i tu znajduje swoje odzwierciedlenie. Jednak poza tańcem w miejscach publicznych, osoby starsze częściej praktykują tradycyjne sztuki walki (m.in. taiji). Prawdziwą plagą jest natomiast oklepywanie się. Odwiedzając Tajpej, zaskoczeniem może być widok starszych osób przesiadujących w parkach, synchronicznie wykonujących ruchy uderzania we własne mięśnie. Metodę klepania w mięśnie stosują również pojedyncze jednostki w trakcie spacerów w mieście lub wypraw w góry. Po krótkiej rozmowie okazuje się, że w ten sposób chcą oni pobudzić krążenie. Jest to zatem jedna z wielu praktyk, wskazująca na obecność wszechobecnego ducha sportu. Otyłość, tak częsta w Europie czy stanach Zjednoczonych, nie stanowi tutaj tak poważnego problemu. Od małego społeczeństwo uczone jest szacunku do ciała i konieczności dbania o nie. Widok staruszków wchodzących na górę w jednym z parków w Tajpej przed wschodem słońca, jadących na rowerze wzdłuż rzeki Tamsui, czy rozciągających się w parkach nie jest rzadkością.
Dlaczego Tajwan?
Klimat i warunki naturalne na Tajwanie również sprzyjają większej obecności w sferze publicznej. Na wyspie dominują góry, a nieład miejskiej dżungli przeplata się z potęgą bujnej roślinności. Licząca kilka milionów mieszkańców stolica – Tajpej, poprzecinana jest licznymi wzniesieniami oraz mniejszymi i większymi parkami. Dzięki wysokiej gęstości zaludnienie, komunikacja miejska jest rozwinięta. Przejazd z centrum na obrzeża lub do innego miasta odbywa się z użyciem jednego środka płatniczego – karty „youyou”. Wykluczenie komunikacyjne nie jest znaczącym problemem. Ciepła pogoda przez większość roku sprzyja aktywności na zewnątrz. W najgorętszych miesiącach letnich może być jednak czynnikiem uniemożliwiającym starszym funkcjonowanie na zewnątrz.
Kolejną kwestią, która może zachęcać do przyjazdu na Tajwan u schyłku ziemskiej drogi jest znakomita opieka medyczna. Lekarze na Tajwanie, to wysokiej rangi specjaliści, którzy często uzyskują bardzo dobre wykształcenie za granicą, na zachodnich uczelniach, w tym również w Polsce. Wszyscy obywatele Tajwanu są objęci ubezpieczeniem społecznym, które pozwala na dostęp do usług medycznych za darmo lub za symboliczną kwotę. Przykładowo – za sesję fizjoterapii bez ubezpieczenia należałoby zapłacić 1500 NTD, czyli ponad 200 złotych. Ta sama wizyta dla członka systemu ubezpieczeniowego będzie bezpłatna. Opieka zdrowotna jest szczególnie ważna dla osób narażonych na najczęstsze wystąpienie problemów – w tym dla osób starszych. Świadomość możliwości uzyskania pomocy będzie czynnikiem dającym poczucie bezpieczeństwa psychicznego. Kluczowy jest również brak kolejek. Do lekarza specjalisty można dostać się praktycznie od ręki, 7 dni w tygodniu, co najmniej 8 godzin dziennie (godziny pracy większości klinik są bardzo zróżnicowane (6 - 20). Dzięki tak sprawnemu systemowi, nie tylko seniorzy są zaopiekowani, lecz również ubezpieczone osoby zza granicy (np. USA) specjalnie przyjeżdżają na Tajwan w celu załatwienia spraw zdrowotnych. Poziom usług jest wysoki, koszt za to znikomy, nawet wliczając cenę podróży z innego kontynentu.
Tajwan oferuje starszym osobom doskonałe warunki do życia. Wspólnota, filozofia zdrowia, doskonała opieka medyczna i sprzyjające warunki naturalne są czynnikami, które przyczyniają się do godnego starzenia się na tej wyspie. Tajwan jest miejscem, gdzie obowiązuje rozwinięta demokracja, obywatele do późnych lat mogą cieszyć się prawami. Seniorzy są szanowani, zgodnie z filozofią konfucjanizmu cieszą się szacunkiem i mogą żyć pełnią życia i otrzymać wsparcie, jakiego potrzebują.