Lubisz zimą okopać się w kocyk i sączyć ciepłą herbatkę? Jednak masz dość seriali i robienia na drutach? Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie zaprasza po garstkę wiedzy przed ekran komputera. Do 28 maja odbędzie się w sumie jeszcze 8 wykładów (większość online) pt. „Ludowe życie”.
Celem cyklu jest pokazanie ewolucji codzienności chłopskiej w rozumieniu historycznym. Podczas spotkań będzie można przyjrzeć się także współczesnym relacjom miasto – wieś.
Adresatem projektu są osoby, które interesuje codzienność, a także poznawaniem najnowszych badań humanistycznych z zakresu życia chłopów.
Wykłady prowadzone są przez specjalistów oraz specjalistki z różnych dziedzin naukowych, dzięki czemu możemy poznać szeroką perspektywę widzenia zjawiska.
Proponowany cykl pozwala również na zastanowienie się, czemu antropologia zajmuje się dziś często badaniem najbliższych okolic, a nie odległych kontynentów i jak ta zmiana optyki wpływa na naszą rzeczywistość.
Wykłady mające formę online, odbywają się na platformie Zoom.
Dostęp do poszczególnych wykładów możliwy jest po opłaceniu uczestnictwa, którego koszt wynosi 50 zł za cały cykl.
Wykłady będą dostępne online dla posiadaczy karnetów po poszczególnych spotkaniach.
Zapisy:
rezerwacje@ethnomuseum.pl
tel: 22 696 53 80 lub: 510 336 571
Plan wykładów:
23.02.2022 dr Maria Cieśla „Między dworem a wsią. Żydowscy karczmarze w XVIII w.”
Żydzi tradycyjnie postrzegani są jako ludność miejska. Jednak w XVIII w. Rzeczypospolitej wielu Żydów mieszkało na wsiach. Jako arendarze karczm lub zarządcy dóbr pracowali na rzecz szlacheckich właścicieli. Musieli jednak także ułożyć sobie kontakty z miejscową ludnością. W trakcie wykładu zastanowimy się, co nowego do historii żydowskiej może wnieść perspektywa historii ludowej.
09.03.2022 dr Ewa Klekot, „Skąd wiadomo, że coś jest „ludowe”?
O tym, że tworzą „sztukę ludową”, mieszkańcy wsi dowiadywali się od inteligentów, którzy się tą sztuką zachwycali i ją kupowali. Współpracujący z inteligentami wiejscy wytwórcy „ludowym” nazywali asortyment wykonywany do miasta; równocześnie dla wiejskich odbiorców wyrabiając rzeczy (tkaniny, gliniane garnki) określane jako „swoje” i utrzymane w zupełnie innej estetyce niż „ludowa”. Do tego, by powstała „rzecz ludowa” potrzebnych było zawsze dwóch uczestników procesu wytwarzania: wiejski twórca oraz inteligent, który potrafił w jego wyrobach dostrzec ludowość i ją docenić.
Blok: Przestrzeń wiejska, przestrzeń miejska
23.03.2022 dr Anna Wylegała „Wieś po reformie rolnej PKWN: zmiany przestrzenne i
społeczne”
Reforma rolna PKWN, przeprowadzona przez komunistyczne władze na mocy dekretu z dn. 6 września 1944 r., odebrała ziemię wielkim posiadaczom ziemskim, doprowadzając do upadku ziemiaństwa jako klasy, i przekazała ją chłopom. Jej bezpośrednim skutkiem była całkowita przebudowa struktury ekonomicznej polskiego rolnictwa. Skutkiem nie mniej istotnym, choć mniej oczywistym, były zmiany w przestrzeni i strukturze społecznej wsi, w których rozparcelowany został majątek ziemski. Wykład poświęcony będzie temu, co działo się z dworem i folwarkiem, gdy opuścił je właściciel; o tym, jak dawne "pańskie" siedziby służyły wsi jako szkoły, ośrodki zdrowia i biura PGR, jak zamieszkiwali je chłopi ze wsi i z czworaków, i jak stopniowo cześć z nich podupadała i niszczała.
30.03.2022 Prof. dr hab. inż. arch. Justyna Kobylarczyk, prof. dr hab. inż. arch. Dominika
Kuśnierz-Krupa, "Obraz małego miasta dawniej i obecnie - na przykładzie miast
województwa podkarpackiego"
Wykład dotyczyć będzie wizerunku małego miasta na przykładnie wybranych miasteczek województwa podkarpackiego. W pierwszej części wykładu omówione zostaną zagadnienia związane z historycznym układem urbanistycznym, dawną zabudową, wartościami niematerialnymi, jakie występują w omawianych ośrodkach, a także problematyką ochrony ich krajobrazu kulturowego. Druga część wykładu dotyczyć będzie prezentacji wyników badań własnych na temat oceny środowiska mieszkaniowego wybranych obszarów omawianych miast.
6.04.2022 Temat wykładu zostanie potwierdzony w późniejszym terminie.
27.04.2022 dr Anna Wrona, „Migracje z miasta na wieś – kto migruje dziś na wieś i jak
kształtują się relacje pomiędzy nowymi starymi mieszkańcami?”
Podczas wystąpienia poruszone zostaną między innymi tematy związane z różnymi typami migracji z miast do wsi, przemianami wartości tradycyjnej kultury wsi polskiej oraz odzwierciedleniem relacji sąsiedzkich w przestrzeni wiejskiej.
14.05.2022 Tomasz Sławiński, Wilanów Zachodni – od zamysłu po realizację – spacer z
projektantem [Wydarzenie stacjonarne]
W trakcie spaceru poznamy dzieje terenu Wilanowa Zachodniego (n.in. Miasteczko Wilanów) oraz przebieg konkursu na zagospodarowanie tej okolicy. Trasa spaceru: przedpole pałacu
wilanowskiego, ratusz, oś królewska, kompozycja wzajemnie przecinających się osi, zasady
kształtowania zabudowy mieszkaniowej, Świątynia Opatrzności, centra handlowe, autostrada.
28.05.2022 Małgorzata Jaszczołt, PME, Spacer po wsi w mieście po dwóch stronach
Puławskiej [Wydarzenie stacjonarne]
Wieś w mieście może być zaskakująca. W Warszawie wsie ? A jednak… Jak przetrwały, i dlaczego ciągle trwają będzie się można dowiedzieć na pierwszym spacerze, na którym udamy się na Ursynów do jednej z byłych wsi do Starego Imielina, czyli Imielina (po lewej) i Grabowa (po prawej) w kierunku południowym. Na Starym Imielinie mieszka największy rolnik na Ursynowie, a pomiędzy blokami na nielicznych polach rośnie ciągle szczypior, selery albo kapusta. Jaka jest dzisiaj wieś w mieście i co myślą być może będziemy mieli okazję usłyszeć od mieszkańców jeśli ich spotkamy, a przewodniczka Małgorzata Jaszczołt opowie o swoich badaniach wśród autochtonicznych mieszkańców Ursynowa, które prowadziła na przestrzeni lat 2011-2021.